Mga Hukom 9
Pinatay ni Abimelec, na anak ni Gideon, ang kaniyang pitumpung kapatid at ginawa niya ang sarili na hari sa Siquem; si Jotam lamang ang nakatakas at nagsalaysay ng talinghaga ng mga punongkahoy. Nag-alsa ang Siquem laban kay Abimelec, at hinulugan siya ng isang babae ng gilingang bato sa ulo sa Tebez.
Isinalin mula sa Hebreo ng Westminster Leningrad Codex. Pumili ng talata para makita kung bakit ganito ang pagkakasalin nito. Pindutin ang maliit na titik para basahin ang talababa nito.
Pinatay ni Abimelec ang kaniyang mga kapatid
1Pumunta si Abimelec na anak ni Jerubaal sa mga kamag-anak ng kaniyang ina sa Siquem at nagsalita sa kanila at sa buong angkan ng pamilya ng kaniyang ina. Sinabi niya, 2“Pakisuyo, itanong ninyo ito sa lahat ng mga pinuno ng Siquem: ‘Alin ang mas mabuti para sa inyo, ang pamahalaan kayo ng pitumpung lalaki, ang lahat ng anak ni Jerubaal, o ang pamahalaan kayo ng isang lalaki? Alalahanin ninyo na ako ay sarili ninyong laman at dugo.’”a 3Nagsalita para sa kaniya ang mga kamag-anak ng kaniyang ina at inilahad ang lahat ng mga salitang ito sa mga pinuno ng Siquem, at kumiling ang kanilang puso kay Abimelec, sapagkat sinabi nila, “Sarili nating kamag-anak siya.” 4Binigyan nila siya ng pitumpung piraso ng pilak mula sa templo ni Baal-berit, at sa salaping iyon ay umupa si Abimelec ng mga lalaking walang kuwenta at pangahas, na naging mga tagasunod niya. 5Pumunta siya sa tahanan ng kaniyang ama sa Ofrah at pinatay ang kaniyang mga kapatid, ang pitumpung anak ni Jerubaal, sa iisang bato. Ngunit nakaligtas si Jotam, ang bunsong anak ni Jerubaal, sapagkat nagtago siya.
Nagsalita si Jotam mula sa Bundok Gerizim
6Pagkatapos ay nagtipon ang lahat ng mga pinuno ng Siquem at ang buong Bet-milo at ginawang hari si Abimelec sa tabi ng ensina ng batong haligi sa Siquem. 7Nang mabalitaan ito ni Jotam, pumunta siya at tumayo sa tuktok ng Bundok Gerizim at sumigaw sa kanila, “Makinig kayo sa akin, mga pinuno ng Siquem, upang makinig sa inyo ang Diyos. 8Isang araw ay lumakad ang mga punongkahoy upang magpahid ng langis sa isang haring mamamahala sa kanila. \q Pumunta sila sa puno ng olibo at sinabi, ‘Maging hari ka namin.’ 9Ngunit sumagot sa kanila ang puno ng olibo, \q ‘Titigil ba ako sa pagbibigay ng aking masaganang langis, \q na ginagamit upang parangalan ang Diyos at ang mga tao, \q at lalakad upang kumaway sa ibabaw ng mga punongkahoy?’b 10Pagkatapos ay sinabi ng mga punongkahoy sa puno ng igos, \q ‘Ikaw ang pumarito at maging hari namin.’ 11Ngunit sumagot sa kanila ang puno ng igos, \q ‘Iiwan ko ba ang aking katamisan at ang aking mainam na bunga \q at lalakad upang kumaway sa ibabaw ng mga punongkahoy?’ 12Pagkatapos ay sinabi ng mga punongkahoy sa puno ng ubas, \q ‘Ikaw ang pumarito at maging hari namin.’ 13Ngunit sumagot sa kanila ang puno ng ubas, \q ‘Iiwan ko ba ang aking bagong alak, \q na nagdudulot ng kagalakan sa Diyos at sa mga tao, \q at lalakad upang kumaway sa ibabaw ng mga punongkahoy?’ 14Pagkatapos ay sinabi ng lahat ng mga punongkahoy sa dawag, \q ‘Ikaw ang pumarito at maging hari namin.’ 15Sumagot ang dawag sa mga punongkahoy, \q ‘Kung tunay ngang pinapahiran ninyo ako ng langis bilang hari ninyo, \q pumarito kayo at manganlong sa aking lilim. \q Kung hindi, lumabas nawa ang apoy mula sa dawag \q at tupukin ang mga sedro ng Lebanon!’ 16Kaya ngayon, kung kumilos kayo nang tapat at marangal nang gawin ninyong hari si Abimelec, at kung naging mabuti kayo kay Jerubaal at sa kaniyang pamilya at ibinigay sa kaniya ang nararapat sa kaniyang mga gawa— 17sapagkat nakipaglaban ang aking ama para sa inyo, itinaya ang kaniyang buhay, at iniligtas kayo mula sa kapangyarihan ng Midian, 18ngunit ngayon ay tumalikod kayo laban sa pamilya ng aking ama. Pinatay ninyo ang kaniyang mga anak, pitumpung lalaki, sa iisang bato, at ginawang hari sa mga pinuno ng Siquem si Abimelec, ang anak ng kaniyang aliping babae, dahil kamag-anak ninyo siya— 19kung, sinasabi ko, kumilos kayo nang tapat at marangal kay Jerubaal at sa kaniyang pamilya ngayon, magalak kayo kay Abimelec, at magalak nawa siya sa inyo. 20Ngunit kung hindi, lumabas nawa ang apoy mula kay Abimelec at tupukin ang mga pinuno ng Siquem at ng Bet-milo, at lumabas nawa ang apoy mula sa mga pinuno ng Siquem at ng Bet-milo at tupukin si Abimelec!” 21Pagkatapos ay tumakas si Jotam upang iligtas ang kaniyang buhay. Tumakas siya sa Beer at nanirahan doon, malayo sa abot ng kaniyang kapatid na si Abimelec.
Nag-alsa ang Siquem laban kay Abimelec
22Humawak ng kapangyarihan si Abimelec sa Israel nang tatlong taon. 23Pagkatapos ay nagsugo ang Diyos ng isang masamang espiritu upang mamagitan kay Abimelec at sa mga pinuno ng Siquem, at nagtaksil ang mga pinuno ng Siquem kay Abimelec,cd 24upang ang karahasang ginawa sa pitumpung anak ni Jerubaal ay bumalik sa mga gumawa nito, at ang pananagutan sa kanilang dugo ay mapataw sa kanilang kapatid na si Abimelec, na pumatay sa kanila, at sa mga pinuno ng Siquem, na tumulong sa kaniya na patayin ang kaniyang mga kapatid. 25Naglagay ang mga pinuno ng Siquem ng mga lalaking nakaabang laban sa kaniya sa mga tuktok ng bundok, at ninakawan nila ang lahat ng dumaraan sa kanila sa daan. Ibinalita ito kay Abimelec.
26Pagkatapos ay dumating si Gaal na anak ni Ebed kasama ang kaniyang mga kamag-anak at lumipat sa Siquem, at nagtiwala sa kaniya ang mga pinuno ng Siquem. 27Lumabas sila sa mga bukid, inani ang mga ubas sa kanilang mga ubasan at pinisa ang mga ito, at nagdaos ng pista ng pag-aani. Pumasok sila sa templo ng kanilang diyos, kumain at uminom, at isinumpa si Abimelec. 28Sinabi ni Gaal na anak ni Ebed, “Sino ba si Abimelec, at ano ba ang Siquem, upang maging mga lingkod niya kami? Hindi ba’t anak siya ni Jerubaal, at si Zebul ang kaniyang kinatawan? Paglingkuran ninyo ang mga lalaki ni Hamor, ang ama ni Siquem! Bakit namin paglilingkuran si Abimelec?ef 29Kung nasa ilalim lamang ng aking pamumuno ang bayang ito! Aalisin ko si Abimelec.” At sinabi niya kay Abimelec, “Palakihin mo ang iyong hukbo at lumabas ka at makipaglaban!”g 30Nang marinig ni Zebul, ang gobernador ng lungsod, ang sinabi ni Gaal na anak ni Ebed, lubha siyang nagalit. 31Lihim siyang nagpadala ng mga mensahero kay Abimelec upang sabihin, “Dumating po sa Siquem si Gaal na anak ni Ebed at ang kaniyang mga kamag-anak, at inuudyukan nila ang lungsod laban sa iyo.h 32Kaya ngayon, lumakad ka sa gabi, ikaw at ang mga kawal na kasama mo, at mag-abang kayo sa parang. 33Sa umaga, pagsikat na pagsikat ng araw, bumangon ka nang maaga at sugurin ang lungsod. Kapag lumabas siya at ang kaniyang mga tauhan laban sa iyo, gawin mo sa kaniya ang ipahihintulot ng pagkakataon.”
34Kaya lumakad sa gabi si Abimelec at ang lahat ng kawal na kasama niya at pumuwesto nang patago sa palibot ng Siquem sa apat na pangkat. 35Lumabas si Gaal na anak ni Ebed at nakatayo sa pasukan ng pintuang-bayan nang bumangon si Abimelec at ang kaniyang mga kawal mula sa kanilang mga taguan. 36Nang makita ni Gaal ang mga kawal, sinabi niya kay Zebul, “Tingnan mo, may mga taong bumababa mula sa mga tuktok ng bundok!” Sumagot si Zebul, “Inaakala mong mga tao ang mga anino ng mga bundok.”
37Muling nagsalita si Gaal: “Tingnan mo, may mga kawal na bumababa mula sa gitna ng lupain, at may isa pang pangkat na dumarating sa daang mula sa Ensina ng mga Manghuhula!”i 38Pagkatapos ay sinabi sa kaniya ni Zebul, “Nasaan na ngayon ang iyong pagmamalaki, ikaw na nagsabi, ‘Sino si Abimelec, upang maging mga lingkod niya kami?’ Hindi ba ito ang mga lalaking minaliit mo? Lumabas ka na at labanan mo sila!”
39Kaya lumabas si Gaal sa unahan ng mga pinuno ng Siquem at nakipaglaban kay Abimelec. 40Hinabol siya ni Abimelec, at tumakbo si Gaal palayo sa kaniya. Marami ang nabuwal na patay sa daan, hanggang sa mismong pasukan ng pintuang-bayan. 41Pagkatapos ay nanatili si Abimelec sa Aruma, at pinalayas ni Zebul si Gaal at ang kaniyang mga kamag-anak, kaya hindi na sila makapanirahan sa Siquem. 42Kinabukasan ay lumabas sa mga bukid ang mga taga-Siquem, at may nag-ulat nito kay Abimelec. 43Kinuha niya ang kaniyang mga kawal, hinati sila sa tatlong pangkat, at nag-abang sa mga bukid. Nang makita niyang lumalabas ang mga tao sa lungsod, bumangon siya at sinalakay sila. 44Sumugod si Abimelec at ang mga hukbong kasama niya at pumuwesto sa pasukan ng pintuang-bayan, habang sinugod naman ng dalawang ibang pangkat ang lahat ng nasa mga bukid at pinatay sila.j 45Nakipaglaban si Abimelec sa lungsod sa buong araw na iyon. Sinakop niya ito at pinatay ang mga tao sa loob nito; pagkatapos ay giniba niya ang lungsod at sinabugan ito ng asin.
46Nang marinig ito ng lahat ng mga pinuno ng Tore ng Siquem, pumasok sila sa moog ng templo ni El-berit.k 47Ibinalita kay Abimelec na nagtipon doon ang lahat ng mga pinuno ng Tore ng Siquem. 48Umakyat sa Bundok Zalmon si Abimelec at ang lahat ng kaniyang mga kawal. Kumuha siya ng palakol, pumutol ng isang sanga mula sa mga punongkahoy, itinaas ito at inilagay sa kaniyang balikat. Pagkatapos ay sinabi niya sa mga lalaking kasama niya, “Bilisan ninyo! Gawin ninyo ang nakita ninyong ginawa ko!” 49Kaya pumutol din ng tig-isang sanga ang lahat ng kawal at sumunod kay Abimelec. Itinambak nila ang mga sanga sa moog at sinilaban ito sa ibabaw ng mga tao sa loob. Kaya namatay rin ang lahat ng tao sa Tore ng Siquem, mga isang libong lalaki at babae.
Namatay si Abimelec sa Tebez
50Sumunod ay pumunta si Abimelec sa Tebez, kinubkob ito, at sinakop. 51Ngunit may isang matibay na tore sa loob ng lungsod, at tumakas doon ang lahat ng lalaki at babae at ang lahat ng mga pinuno ng lungsod. Ikinulong nila ang kanilang sarili at umakyat sa bubong ng tore. 52Lumapit si Abimelec sa tore at sinalakay ito. Lumapit siya mismo sa pasukan ng tore upang sunugin ito. 53Ngunit inihulog ng isang babae ang isang pang-ibabaw na gilingang bato sa ulo ni Abimelec at nabiyak ang kaniyang bungo. 54Dali-dali niyang tinawag ang binatang tagadala ng kaniyang baluti at sinabi sa kaniya, “Hugutin mo ang iyong tabak at patayin mo ako, upang walang makapagsabi tungkol sa akin, ‘Isang babae ang pumatay sa kaniya.’” Kaya sinaksak siya ng kaniyang binata, at namatay siya. 55Nang makita ng mga lalaki ng Israel na patay na si Abimelec, umuwi silang lahat. 56Sa ganitong paraan ay ginantihan ng Diyos si Abimelec sa kasamaang ginawa niya sa kaniyang ama sa pagpatay sa kaniyang pitumpung kapatid. 57Ibinalik din ng Diyos sa kanilang sariling ulo ang lahat ng kasamaan ng mga lalaki ng Siquem, at dumating sa kanila ang sumpa ni Jotam na anak ni Jerubaal.
Mga tala
- a2the lords of Shechem: the leading landholders who governed the city. Pinag-isipan din: the citizens of Shechem; the landowners of Shechem.
Kung bakit ganito ang pagkakabasa ng amin
The word ba’al means owner or master, and “the ba’als of a city” are its free landowning men, the body that could make decisions for the city, make a king (verse 6) and break with him (verse 23). The phrase comes back sixteen times in this chapter. It is the same word as the name of the god Baal, whose temple they serve (verse 4), so the story plays on who is truly lord in Shechem.
- b9God and men: God and human beings, all who are honored with oil. O kaya: gods and men (Hindi tiyak).
Kung bakit ganito ang pagkakabasa ng amin
The word elohim can mean God or gods. In Israel, oil and wine (verse 13) are offered to God (Leviticus 2:1; Numbers 15:5-10), and Jotham has just called on God (verse 7), so God is meant. But in a fable the pair can also be a fixed phrase, “gods and men”, for everyone above and below.
- c23an evil spirit: a spirit that brings harm and strife. O kaya: a spirit of ill will; a harmful spirit; a spirit of discord (Hindi tiyak). Basahin ang artikulo: Wind, breath and Spirit →
Kung bakit ganito ang pagkakabasa ng amin
The word ra’ah can mean moral evil, but also harm, trouble or disaster (Amos 3:6; Isaiah 45:7). Here the spirit does its work “between” two allies, so it brings ill will and division. The same phrase is used of the spirit that troubled Saul (1 Samuel 16:14-16; 18:10). Whether a spirit-being is meant or a temper of hostility sent among them, the Hebrew does not say.
- d23God sent it: God acts in judgment through the people’s own falseness. Basahin ang artikulo: Wind, breath and Spirit →
Kung bakit ganito ang pagkakabasa ng amin
The narrator gives the reason at once (verse 24): the murder of the seventy must be repaid. God does not make the lords sin; they had already acted without good faith (verses 16-19). God turns the alliance they built on murder against itself, as Jotham had asked (verses 7, 20). Scripture speaks the same way of God sending a deceiving spirit to judge King Ahab (1 Kings 22:19-23). God remains the judge who pays back evil (verses 56-57), not its author.
- e28who is Shechem: what is Shechem, that it should serve such a man?. O kaya: Abimelech is meant by “Shechem”; who is the son of Shechem (Hindi tiyak).
Kung bakit ganito ang pagkakabasa ng amin
Gaal sets the city’s name beside Abimelech’s: Shechem, an old and proud city, should not be the servant of Jerubbaal’s son. Others take “Shechem” to point to Abimelech himself, as the man of Shechem by his mother, or read the line with a small change as “who is the son of Shechem”. The sense is uncertain.
- f28serve the men of Hamor: a command in the Hebrew. Ibang mga manuskrito: they served the men of Hamor (Hindi tiyak).
Kung bakit ganito ang pagkakabasa ng amin
The Hebrew has “serve!”, urging the city to obey the old ruling family of Shechem rather than Abimelech. The Greek translation reads “he served” or “they served”, making it a statement: Jerubbaal’s house once served Hamor’s men. The Hebrew text is followed.
- g29and he said to Abimelech: Gaal’s challenge, spoken against an absent rival. Ibang mga manuskrito: and I would say to Abimelech (Hindi tiyak).
Kung bakit ganito ang pagkakabasa ng amin
The Hebrew has “he said”. The Greek translation reads “and I would say”, which makes the challenge part of Gaal’s boast; the two differ by one letter. Abimelech is not in the city (verse 31), so in the Hebrew the challenge is a taunt for others to carry to him. The Hebrew text is followed.
- h31in deceit: secretly, by stealth. O kaya: at Tormah (Hindi tiyak).
Kung bakit ganito ang pagkakabasa ng amin
The word means deceit or trickery: Zebul acts behind Gaal’s back while pretending to be on his side (verses 36-38). Some take it as a place name, “at Tormah”, perhaps the same as Arumah (verse 41), where Abimelech was staying.
- i37the navel of the land: a high point at the center of the land. O kaya: the center of the land (Hindi tiyak).
Kung bakit ganito ang pagkakabasa ng amin
The word means navel, and is used of the land as the center of the world (Ezekiel 38:12). Here it is probably a hill near Shechem thought of as the middle of the land, perhaps a shoulder of Mount Gerizim. Its place is not known.
- j44the companies with him: one company with Abimelech, two in the fields. Ibang mga manuskrito: the company with him (Hindi tiyak).
Kung bakit ganito ang pagkakabasa ng amin
The Hebrew has the plural “companies”, but verse 43 gives three companies and this verse sends “the two” against the fields, so only one can have been with Abimelech. Some Hebrew manuscripts and ancient translations have the singular “company”. The plural may be a copying slip or a loose way of speaking; the sense is clear either way.
- k46the stronghold: an inner chamber or vault of the temple. O kaya: vault; inner chamber; crypt (Hindi tiyak).
Kung bakit ganito ang pagkakabasa ng amin
The word is rare (1 Samuel 13:6 uses it of hiding places in the hills) and its exact sense is uncertain. It seems to be a fortified inner room or cellar in the temple, where people could shut themselves in.
Mga kaugnay na talata
- 1 Mga Hukom 8:31, Awit 83:2–4
- 2 Genesis 29:14, Mga Hukom 8:30
- 3 Genesis 29:15
- 4 Mga Hukom 8:33, Mga Hukom 11:3
- 5 2 Mga Hari 11:1–2, Mga Hukom 6:24
- 6 2 Samuel 5:9
- 7 Deuteronomio 11:29, Deuteronomio 27:12
- 8 Mga Hukom 8:22–23, 2 Mga Hari 14:9
- 13 Awit 104:15, Mangangaral 10:19
- 15 Isaias 30:2, Mga Hukom 9:20
- 16 Mga Hukom 8:35
- 18 Mga Hukom 9:5–6
- 19 Isaias 8:6
- 20 Mga Hukom 9:15, Mga Hukom 9:56–57
- 21 Mga Bilang 21:16
- 23 Isaias 33:1, Isaias 19:14
- 24 1 Mga Hari 2:32, Ester 9:25
- 27 Mga Hukom 9:4
- 28 Genesis 34:2, Genesis 34:6
- 29 2 Samuel 15:4
- 33 1 Samuel 10:7, Mangangaral 9:10
- 38 Mga Hukom 9:28–29
- 45 2 Mga Hari 3:25, Deuteronomio 29:23
- 46 Mga Hukom 8:33, Mga Hukom 9:4
- 48 Awit 68:14
- 53 2 Samuel 11:21, Job 31:3
- 56 Awit 94:23, Mga Hukom 9:24
- 57 Mga Hukom 9:20
Mula sa OpenBible.info (CC BY), pinili ayon sa boto ng mga mambabasa nito. Hindi bahagi ng salin.